કોલકાતા મહાકાળી મંદિરનો ઇતિહાસ Kalighat Kali Temple History

કોલકાતા મહાકાળી

Jun 10, 2024 - 12:36
Jun 10, 2024 - 12:53
 0  33

1. મહાકાળી મંદિરનો ઇતિહાસ

મહાકાળી મંદિરનો ઇતિહાસ

અહીં એક પ્રખ્યાત કાલી મંદિર છે, જે કાલીઘાટ તરીકે ઓળખાય છે. આ ભારતનું સૌથી પ્રસિદ્ધ અને સાબિત કાલી મંદિર છે, જે 51 શક્તિપીઠોમાંથી એક છે.

મહાકાળી મંદિરનો ઇતિહાસ

ભારતમાં શક્તિપીઠોનું સૌથી વધુ મહત્વ છે. આ શક્તિપીઠો એ સ્થાનો છે જ્યાં માતા સતીના શરીરના અંગો પડ્યા હતા. આ સ્થાનો બાંગ્લાદેશ અને નેપાળ જેવા પડોશી દેશો સહિત સમગ્ર ભારતમાં સ્થિત છે. કોલકાતાના કાલીઘાટ મંદિરમાં માતા સતીના જમણા પગનો અંગૂઠો પડી ગયો હતો. ત્યારથી આ સ્થાનને શક્તિપીઠ માનવામાં આવે છે.

 હાલના દૃશ્યમાન મંદિરની સ્થાપના 1809માં કરવામાં આવી હતી. આ મંદિર કોલકાતાના સબર્ન રોય ચૌધરી નામના ધનાઢ્ય વેપારીની મદદથી પૂર્ણ થયું હતું. આ ઉપરાંત 15મી અને 17મી સદીના કેટલાક લખાણોમાં પણ આ મંદિરનો ઉલ્લેખ છે. કાલીઘાટ મંદિરમાં ગુપ્ત વંશના કેટલાક સિક્કા મળ્યા બાદ એ સ્પષ્ટ થાય છે કે ગુપ્તકાળ દરમિયાન પણ આ મંદિરમાં ભક્તોની અવરજવર રહેતી હતી.

 કોલકાતાના કાલીઘાટ મંદિરની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે અગાઉ આ મંદિર હુગલીના કિનારે આવેલું હતું (જે ભાગીરથી તરીકે પણ ઓળખાય છે). પરંતુ સમયની સાથે ભાગીરથી મંદિરથી દૂર જવા લાગી. હવે આ મંદિર આદિગંગા નામની નહેરના કિનારે આવેલું છે, જે આખરે હુગલી નદીમાં જોડાય છે.

2. મંદિર વિશે અન્ય માહિતી

મંદિર વિશે અન્ય માહિતી

મોનોશા તાલ, જોર બાંગ્લા, નાટ મંદિર, હરકથ તાલ અને રાધા કૃષ્ણ મંદિર પણ કાલીઘાટ મંદિરનો ભાગ છે. કુન્દુપુકુર મંદિર પરિસરમાં જ આવેલું છે, જે પાણીનું તળાવ છે. આ તળાવમાંથી માતા સતીનો જમણો અંગૂઠો મળ્યો હતો. મંદિરના ગર્ભગૃહમાં સ્થાપિત મા કાલી ની પ્રતિમા અદ્દભુત અને અનોખી છે. આ પ્રતિમા બે સંતો આત્મારામ બ્રહ્મચારી અને બ્રહ્માનંદ ગિરી દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી. પથ્થરમાંથી કોતરેલી મા કાલીની આ પ્રતિમામાં ત્રણ મોટી આંખો છે અને ચાર સુવર્ણ હાથ પણ છે. આ ઉપરાંત, મા કાલિના હંમેશા પૂજનીય સ્વરૂપ મુજબ, મૂર્તિની જીભ પણ બહાર ચોંટી રહી છે, જે સોનાની બનેલી છે.

 પશ્ચિમ બંગાળ પ્રખ્યાત દુર્ગા પૂજા તહેવાર માટે જાણીતું છે. કાલીઘાટ મંદિરમાં પણ આ તહેવાર ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. નવરાત્રી દરમિયાન આ મંદિરનું મહત્વ વધી જાય છે. દેશના ખૂણે-ખૂણેથી આવતા ભક્તો નવરાત્રિ દરમિયાન કલાકો સુધી કતારોમાં વિતાવે છે જેથી તેઓ મા કાલીનાં દર્શન કરી શકે. મંગળવાર અને શનિવારની સાથે અષ્ટમીના દિવસે કાલીઘાટ મંદિરમાં વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે.

3. કેવી રીતે પહોંચવું

કેવી રીતે પહોંચવું

 કોલકાતા દેશના ચાર મોટા મેટ્રોપોલિટન શહેરોમાંનું એક છે, તેથી અહીં પહોંચવા માટે પરિવહનના સાધનોની ઉપલબ્ધતાનો કોઈ પ્રશ્ન જ નથી. કાલીઘાટ મંદિરથી કોલકાતાના નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટનું અંતર આશરે 25 કિલોમીટર (કિમી) છે.

 પ્રખ્યાત હાવડા જંક્શન કાલીઘાટ મંદિરથી માત્ર 10 કિમી દૂર છે. કોલકાતા પહોંચ્યા પછી, મંદિર સુધી પહોંચવું એકદમ સરળ છે અને એવું માનવામાં આવે છે કે કોલકાતા ગયા પછી પણ જો તમે દક્ષિણેશ્વર કાલી માતા મંદિર અને કાલીઘાટના દર્શન ન કરો તો યાત્રા અધૂરી ગણાશે.

4. કાલીઘાટ મંદિરનું મહત્વ

કાલીઘાટ મંદિરનું મહત્વ

કાલીઘાટ મંદિર સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાયેલા કાલી મંદિરોમાંનું એક છે. અશ્વિન મહિનામાં, દિવાળી દરમિયાન કાલી પૂજા માટે ભારતભરમાંથી દેવી કાલીનાં ભક્તો અહીં આવે છે. કાલી પૂજા ખૂબ જ ઉત્સાહ અને ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. દુર્ગા પૂજા પણ ખૂબ જ ઉત્સાહ અને ઉમંગ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. દુર્ગા પૂજા દરમિયાન શેરીઓમાં ભીડ હોય છે અને પૂજા દરમિયાનના દ્રશ્યો જોવાલાયક અને જોવાલાયક હોય છે. આ મંદિરની સ્નાન યાત્રા પણ ખૂબ પ્રખ્યાત છે. પૂજારીઓ આંખે પાટા બાંધીને મૂર્તિઓને સ્નાન કરાવે છે. મંદિરમાં લોકોની ભીડ હોય છે જેના કારણે ભક્તોને સંભાળવામાં મુશ્કેલી પડે છે. આ મંદિર તેના સુંદર અને અનોખા સ્થાપત્ય માટે જાણીતું છે. અહીં ત્રણ પથ્થરો છે જે દેવી ષષ્ઠી, શીતળા અને મંગલ ચંડીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. અહીંના તમામ પૂજારીઓ મહિલાઓ છે. મંદિરના એક તળાવમાં ગંગાનું પાણી હોવાનું માનવામાં આવે છે, જે ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. આ સ્થળ કાકુ-કુંડ તરીકે ઓળખાય છે. ભક્તોનું માનવું છે કે તળાવમાં સ્નાન કરવાથી અનેક ફાયદા થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ઘણા નિઃસંતાન દંપતીઓ સંતાન પ્રાપ્તિ માટે અહીં સ્નાન કરે છે. સ્નાન ઘાટ જોર-બાંગલા તરીકે ઓળખાય છે. હરકથ તાલા નામની જગ્યા પર બલિદાન આપવામાં આવે છે. અહીં રાધા કૃષ્ણને સમર્પિત સ્થાન પણ છે, જે શામો-રે મંદિર તરીકે ઓળખાય છે.

Dhrmgyan यह इतिहास इंटरनेट सर्फिंग और लोककथाओं के आधार पर लिखी गई है, हो सकता है कि यह पोस्ट 100% सटीक न हो। जिसमें किसी जाति या धर्म या जाति का विरोध नहीं किया गया है। इसका विशेष ध्यान रखें। (यदि इस इतिहास में कोई गलती हो या आपके पास इसके बारे में कोई अतिरिक्त जानकारी हो तो आप हमें मैसेज में भेज सकते हैं और हम उसे यहां प्रस्तुत करेंगे) [email protected] ऐसी ही ऐतिहासिक पोस्ट देखने के लिए हमारी वेबसाइट dhrmgyan.com पर विजिट करें