હરિહર કિલ્લાનો ઇતિહાસ Harihar Fort History In Gujarati

હરિહર કિલ્લાનો ઇતિહાસ Harihar Fort History In Gujarati

Jul 12, 2023 - 18:02
Jul 12, 2023 - 18:19
 0  156
હરિહર કિલ્લાનો ઇતિહાસ Harihar Fort History In Gujarati

નાશિક પાસે આવેલા હરિહર કિલ્લાની મુલાકાત લેવાનો ઈતિહાસ અને માહિતી જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ જે દુનિયાનો સૌથી ખતરનાક ટ્રેક છે. હર્ષગઢ કિલ્લો, હરિહર કિલ્લો અથવા હરિહર ગઢ એ ભારતના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં સહ્યાદ્રી પર્વતમાળાઓમાં સ્થિત એક પહાડી કિલ્લો છે. હરિહર ગઢ નાસિકમાં કસારા નામના સ્થળે આવેલું છે. આ કિલ્લાનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. તેનું બેહદ ચઢાણ છે. એટલે કે ત્યાં જવું જોખમ સાથે રમવાથી ઓછું નથી. ઘણા પ્રવાસન સ્થળોથી ભરેલા આ કિલ્લાની મુલાકાત આખા વર્ષ દરમિયાન ઘણા પ્રવાસીઓ આવે છે.

 ઘણા લોકોને ટ્રાવેલિંગની સાથે ટ્રેકિંગનો પણ શોખ હોય છે. તેઓ હરિહર કિલ્લા જેવા ખતરનાક સ્થળોએ ટ્રેકિંગનો આનંદ માણે છે. જો તમે ખતરનાક સ્થળોએ ટ્રેકિંગ પણ કરી શકો છો, તો તમારે મહારાષ્ટ્રના આ ઐતિહાસિક ટ્રેકિંગ સ્થળની પણ મુલાકાત લેવી જોઈએ. હર્ષગઢ એટલે કે હરિહર કિલ્લો પ્રાચીન સમયમાં બાંધવામાં આવ્યો હતો અને બાદમાં અહમદનગરના નિઝામ શાહે તેના પર પોતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપિત કર્યું હતું. તો ચાલો જાણીએ કે હરિહર કિલ્લો શું હરિહર કિલ્લો ટ્રેક સાથે ખતરનાક છે. 

ગુજરાતી માં હરિહર કિલ્લાનો ઇતિહાસ

 

હરિહર કિલ્લાનો ઇતિહાસ 9મી અને 14મી સદી વચ્ચે યાદવ વંશના રાજાઓથી શરૂ થાય છે. આ કિલ્લો વેપાર માર્ગની સુરક્ષા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ થોડા સમય પછી, બ્રિટિશ સેનાના સાશન સામ્રાજ્યના નિયંત્રણની સાથે, ઘણા રાજાઓએ તેના પર હુમલો કર્યો અને પોતાનું શાસન સ્થાપિત કર્યું. હાલમાં હરિહર કિલ્લો માત્ર ખંડેર સ્વરૂપે જ છે. અને તેનો ઉપયોગ માત્ર ટ્રેકિંગ સાઇટ તરીકે થાય છે. માર્ગ દ્વારા, હરિહર ગઢ યાદવ કુળના સમયનો એટલે કે 860-1317નો હોવાનું કહેવાય છે.

 1636માં ખાન જમામે ત્ર્યંબક સાથે શાસન કર્યું. અને તે સમયે હરિહર કિલ્લાનું સામ્રાજ્ય ઉત્તરમાં નર્મદા નદીથી દક્ષિણમાં તુંગભદ્રા નદી સુધી ફેલાયેલું હતું. તે સમયે મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર કર્ણાટક અને મધ્યપ્રદેશના અનેક વિભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. અહીંના સામ્રાજ્યની રાજધાની દેવગીરી એટલે કે વર્તમાન ઔરંગાબાદ જિલ્લાનું દૌલતાબાદ હતી. અહીંના યાદવો અગાઉ પશ્ચિમ ચાલુક્યોના સામંત હતા. પશ્યત યાદવ રાજા ભીલમાએ 12મી સદીમાં ચાલુક્ય વંશના પતન દરમિયાન પોતાની સત્તા સ્થાપિત કરી હતી. તે પછી રાજા સિંહણ બીજાએ યાદવ સામ્રાજ્યને ખૂબ શક્તિશાળી બનાવ્યું જે 14મી સદી સુધી સફળ રહ્યું.

હરિહર ગઢ ક્યાં છે


હરિહર કિલ્લો ભારતના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક શહેરથી લગભગ 40 કિમી દૂર 3500 ફૂટથી વધુની ઊંચાઈ સાથે ટેકરીની ટોચ પર સ્થિત છે. આ કિલ્લો હર્ષગઢ કિલ્લા તરીકે પણ ઓળખાય છે. મહારાષ્ટ્રમાં ઘણા મોટા અને રહસ્યમય કિલ્લાઓ છે. જેમાં આ કિલ્લો સામેલ છે. આ તમામ કિલ્લાઓથી અલગ છે. કારણ કે તે ટ્રેકિંગ ડેસ્ટિનેશન બની ગયું છે. આ કિલ્લાનું તેના સમયમાં ઐતિહાસિક મહત્વ હતું. પરંતુ આજે હરિહર કિલ્લો સમયના કારણે ઈતિહાસમાંથી ખોવાઈ ગયો છે. આ કિલ્લો એક લીલી ટેકરીની વચ્ચે બનેલો છે. જેમાંથી ઉત્સાહી ટ્રેકર્સ ટ્રેક કરવાનું પસંદ કરે છે.

 હરિહર કિલ્લાની મુલાકાત લેવાનો શ્રેષ્ઠ સમય

 જો તમે હરિહર ફોર્ટ નાસિક માટે શ્રેષ્ઠ સમય શોધી રહ્યા છો. આમ તો પહાડી કિલ્લો હોવાથી હરિહર કિલ્લાની મુલાકાત આખા વર્ષ દરમિયાન લઈ શકાય છે.પરંતુ મુલાકાત લેવાનો શ્રેષ્ઠ સમય ઓક્ટોબરથી ફેબ્રુઆરી છે. ચોમાસા દરમિયાન અહીંની મુલાકાત લેવી ખૂબ જ સારી છે. પરંતુ તે સમયે લપસણો સીધું ચઢાણ ઘણું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. જેમાં તમારો જીવ પણ જઈ શકે છે. જો તમે ચોમાસામાં હરિહર કિલ્લાની મુલાકાત લેવા જાઓ છો. તેથી વધુ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.

હરિહર ફોર્ટ ટ્રેકિંગ


હરિહર કિલ્લો એક નિરીક્ષણ કિલ્લા તરીકે સેવા આપે છે. કારણ કે તેનો ઉપયોગ ગોંડા ઘાટના વેપાર માર્ગ પર નજર રાખવા માટે થતો હતો. આ ફોર્ટ કિયો રોક કટ સીડી ઘણીવાર સાહસ પ્રેમીઓને આકર્ષે છે. જો કે તમે મહેલો અને કિલ્લાઓ તો જોયા જ હશે, પરંતુ તે તેના અદ્ભુત ઈતિહાસ અને અનોખા આર્ટવર્ક માટે જાણીતું છે. અહીં તમે ઈતિહાસ, પ્રકૃતિ અને સાહસનું સંપૂર્ણ મિશ્રણ જોઈ શકો છો. જે દરેકના હૃદયને આકર્ષે છે. ખૂબ જ ઢાળવાળી ટેકરી પર બનેલા હરિહર કિલ્લા સુધી પહોંચવા માટે બનાવેલી સીડીઓ સીધી રહે છે. ત્યાં જવા માટે તમારે પેસેન્જર તરીકે બંને હાથ તેમજ બંને પગનો ઉપયોગ કરવો પડશે. હરસવાડી અને નિર્ગુડપાડા ગામોથી કિલ્લા સુધી ટ્રેકિંગ શરૂ થાય છે.

હરિહર કિલ્લો બનાવવાનો હેતુ

ઉનાળામાં શાહી પરિવારને ઠંડક આપવા માટે આ હવા મહેલના રૂપમાં કરવામાં આવ્યું હતું.

 હરિહર કિલ્લા પરથી હવામાનની માહિતી અને વરસાદની આગાહીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

 આ રાજવી પરિવારના દુશ્મનોના હુમલાથી મહેલને બચાવવા માટે કરવામાં આવ્યું હતું.

 હરિહર કિલ્લો જો તમે ઈતિહાસ પર નજર નાખો તો હરિહર કિલ્લો વોચ ટાવર તરીકે બનાવવામાં આવ્યો હતો.

 વોચ ટાવરનો અર્થ દુશ્મનોના હુમલા અથવા કિલ્લાની આસપાસની હિલચાલ પર નજર રાખવા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો.

હરિહર ફોર્ટ આર્કિટેક્ચર


અદ્ભુત શાંત વાતાવરણમાં બનેલા આ કિલ્લા પર જો તમે હરિહર ગઢની રચના જુઓ તો તમને પાણીની ટાંકી, ઘણા મોટા દરવાજા, હનુમાનજીનું નાનું મંદિર જોવા મળે છે. અહીં પહોંચવામાં તમને રોમાંચક ટ્રેકર્સનો અનુભવ મળે છે. આ ટેકરી લગભગ 90 ડિગ્રી સુધી સીધી છે. અનુભવી ટ્રેકર્સ માટે પણ ઢાળવાળી ટેકરી પર ચઢવું મુશ્કેલ કામ છે. પર્વત ચોરસ અને આકારના પ્રિઝમ જેવો દેખાય છે. ઊભા પહાડ પર ચઢવા માટે નાની સીડીઓ બનાવવામાં આવી છે. આ કિલ્લો 170 મીટરની ઉંચાઈ પર બનેલો છે. એક બાજુથી 75 અને બે બાજુથી 90 ડિગ્રી એક સીધો પર્વત છે. કિલ્લા સુધી પહોંચવા માટે એક મીટર પહોળા 117 પગથિયાં બનાવવામાં આવ્યા છે. તેની સીડીઓ એક ખડકમાંથી પસાર થઈને કિલ્લાની ટોચ પર પહોંચે છે

રસપ્રદ તથ્યો

 અહીંથી બસગઢ કિલ્લો, ઉતાવદ પીક અને બ્રહ્મા હિલ્સનો સુંદર નજારો દેખાય છે..

 કિલ્લો બે બાજુથી 90 ડિગ્રી સીધો અને ત્રીજી બાજુ 75 ડિગ્રી છે. અને 170 મીટરની ઉંચાઈ પર બનેલ છે

 હિમાલયના પર્વતારોહકો દ્વારા કિલ્લા પર ચઢવાને વિશ્વનો સૌથી ખતરનાક ટ્રેક કહેવામાં આવે છે.

 જો તમે ચોમાસામાં અહીં જશો તો વધુ સાવચેતી રાખવાની જરૂર પડશે.

 હરિહર કિલ્લો નાશિક જિલ્લામાં ટ્રેકર્સ માટે સૌથી પ્રિય સ્થળોમાંનું એક છે.

 હરિહર કિલ્લો પશ્ચિમ ઘાટના ત્ર્યંબકેશ્વર પર્વતોમાં આવેલો છે.

FAQ

 પ્ર: હરિહર કિલ્લો ક્યાં આવેલો છે?

 જ: તે ભારતના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં સહ્યાદ્રી પર્વતમાળામાં આવેલું છે.

 પ્ર: હરિહર કિલ્લા સુધી પહોંચવું કેટલું મુશ્કેલ છે?

 જ: હરિહર કિલ્લા સુધી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે.

 પ્ર: હરિહર કિલ્લો ચડવામાં કેટલો સમય લાગે છે?

 જ: હરિહર કિલ્લો ચડવા માટે પ્રવાસીને અઢી કલાક લાગે છે.

 પ્ર: શું નાસિકમાં ટ્રેકિંગની મંજૂરી છે?

 જ: હા નાસિકમાં ટ્રેકિંગની મંજૂરી છે.

 પ્ર: હરિહર કિલ્લો કોણે બંધાવ્યો હતો?

 જ : હરિહર કિલ્લો સેઉના (યાદવ) વંશના સમયગાળા દરમિયાન બાંધવામાં આવ્યો હતો.

Dhrmgyan यह इतिहास इंटरनेट सर्फिंग और लोककथाओं के आधार पर लिखी गई है, हो सकता है कि यह पोस्ट 100% सटीक न हो। जिसमें किसी जाति या धर्म या जाति का विरोध नहीं किया गया है। इसका विशेष ध्यान रखें। (यदि इस इतिहास में कोई गलती हो या आपके पास इसके बारे में कोई अतिरिक्त जानकारी हो तो आप हमें मैसेज में भेज सकते हैं और हम उसे यहां प्रस्तुत करेंगे) [email protected] ऐसी ही ऐतिहासिक पोस्ट देखने के लिए हमारी वेबसाइट dhrmgyan.com पर विजिट करें